• 1

Integracja sensoryczna − co to jest?

Integracja sensoryczna to proces organizujący (integrujący) docierające do mózgu informacje zmysłowe płynące ze środowiska i naszego ciała, tak aby mogły być one użyte do celowego działania, będącego odpowiedzią na wymagania otoczenia.

Gdy wszystko przebiega bez zakłóceń nie jesteśmy świadomi istnienia tych skomplikowanych procesów zachodzących w naszym układzie nerwowym, które mają znaczący wpływ na nasze codziennie czynności np. mowę, planowanie ruchu, napięcie mięśniowe, postawę ciała, koncentrację uwagi czy percepcje wzrokową lub słuchową.

W integrację sensoryczną oprócz znanych nam dobrze zmysłów, których działania jesteśmy świadomi tj. wzroku, słuchu, smaku, węchu zaangażowany jest również zmysł dotyku, zmysł równowagi (związany z układem przedsionkowym) i zmysł propriocepcji (czucie głębokie), a więc nasz układ nerwowy odbiera i rejestruje informacje również płynące z ruchu, siły grawitacji oraz pozycji ciała.

Wszystkie zmysły posiadają receptory odbierające bodźce i przekazujące je do mózgu. Komórki w skórze przekazują informacje dotyczące lekkiego dotyku, nacisku, bólu czy temperatury, a to pozwala chronić nas przed niebezpieczeństwem (np. dotknięcie gorącego naczynia) lub gdy zajdzie taka potrzeba pozwala nam znaleźć świecę lub latarkę w przypadku awarii oświetlenia.

Z kolei układ przedsionkowy i struktury w uchu wewnętrznym rejestrują ruch ciała w przestrzeni oraz zmiany pozycji głowy, a to z kolei koordynuje ruchy oczu, głowy i ciała. Dzięki temu uczeń jest w stanie spojrzeć na tablicę, a następnie na zeszyt bez gubienia miejsca zapisywania. Ten sam zmysł przedsionkowy odpowiada za utrzymanie napięcia mięśniowego, skoordynowaniu ruchów obydwu stron ciała oraz utrzymaniu prosto głowy przeciwnie do siły grawitacji, pozwala nam złapać równowagę gdy się potkniemy.

Odpowiednie struktury mięśni, stawów oraz więzadeł stanowiące receptory zmysłu czucia propriocepcytywnego warunkują świadomość pozycji ciała. To dzięki propriocepcji można wykonywać precyzyjne ruchy rąk lub nóg bez konieczności ciągłego ich obserwowania, a pozycja naszego ciała jest automatycznie dostosowywana do wykonywanej czynności i chroni przed spadnięciem z krzesła lub przewróceniem się.

Gdy procesy integracji sensorycznej zostają zakłócone możemy zauważyć objawy zaburzeń w przetwarzaniu informacji zmysłowych, a co za tym idzie nieadekwatne odpowiedzi na wyzwania środowiska.